Dozowanie chemii na oko to najczęstszy błąd przy przygotowaniu roztworu roboczego. Jak obliczyć, ile koncentratu dodać do wody, ile kosztuje dodatkowe 100 ml i jak działa mieszalnik ELIT ze zwężką Venturiego. Poradnik z filmem.
- dodano: 23-09-2026
- w kategorii urządznia
Dozowanie chemii na oko to najczęstszy błąd przy przygotowaniu roztworu roboczego. Każdy pracownik nalewa trochę inaczej, więc za każdym razem inne są stężenie, zużycie koncentratu i efekt mycia. Roztwór roboczy przygotowuje się, odmierzając koncentrat według stężenia z etykiety, karty technicznej albo planu higieny: przy stężeniu od 2 do 4% na 10 litrów roztworu to od 200 do 400 ml. Automatyczny mieszalnik robi to samo bez udziału pracownika. Działa na ciśnieniu wody, bez prądu, i za każdym razem daje to samo stężenie.
Artur, ELIT Perfect Cleaning
Ile skoncentrowanego środka myjącego wlewasz do wiadra z wodą? 200 mililitrów, 300, a może za każdym razem po prostu „na oko"? Od tego pytania zaczynam większość rozmów o kosztach mycia, bo tu zaczyna się jeden z błędów, które widzimy u klientów najczęściej.
Kiedy pracownik dozuje na oko, praktycznie za każdym razem przygotuje roztwór inaczej. Jeden naleje za mało, drugi za dużo, trzeci uzna, że skoro powierzchnia jest mocniej zabrudzona, trzeba dolać jeszcze trochę. Często bez zajrzenia na etykietę czy do karty technicznej, gdzie stoi, jakie stężenie jest właściwe. Efekt? Brak kontroli nad stężeniami, brak kontroli nad zużyciem chemii, a w konsekwencji wyższe koszty i niesatysfakcjonujący rezultat mycia.
Czym jest roztwór roboczy?
Koncentratu zazwyczaj nie używa się bezpośrednio do mycia. Najpierw przygotowuje się roztwór roboczy, czyli łączy odpowiednią ilość koncentratu z odpowiednią ilością wody. Dopiero takim roztworem myje się albo dezynfekuje.
Skąd pracownik ma wiedzieć, ile koncentratu dolać do wody? Przede wszystkim z etykiety, z karty technicznej preparatu albo z planu higieny. Na tej podstawie, po prostym obliczeniu, przygotowuje właściwe stężenie.
Fragment filmu: 0:57
Jak obliczyć, ile koncentratu dodać do wody?
Stężenie w procentach mnożysz przez objętość roztworu, który chcesz przygotować.
Przykład z filmu: chcesz przygotować 10 litrów roztworu, a producent podaje stężenie robocze od 2 do 4%.
- Stężenie minimalne, 2%: odmierzasz dokładnie 200 ml koncentratu. Nie 50 i nie 100 ml.
- Stężenie maksymalne, 4%: odmierzasz 400 ml. Nie 500 i nie 600 ml.
Odmierzoną porcję wlewasz do właściwej ilości wody i masz prawidłowo przygotowany roztwór.
Producenci podają dozowanie także w mililitrach na litr. Przeliczenie jest proste: 10 ml na litr to 1%. Kilka przykładów z kart naszych koncentratów:
| preparat | do czego | dozowanie | w procentach |
|---|---|---|---|
| ELIT 546 | codzienne usuwanie świeżych zabrudzeń z tłuszczów i olejów | 20–50 ml/l | 2–5% |
| ELIT 545 ACID | tłuste zabrudzenia i osady wapienne z powierzchni kwasoodpornych | 20–100 ml/l | 2–10% |
| Germex A | jednoczesne mycie i dezynfekcja | 5–50 ml/l | 0,5–5% |
Ręczne przygotowanie roztworu nie jest niczym złym. Pod warunkiem, że pracownik rzeczywiście korzysta z naczynia z podziałką, zna właściwe proporcje i za każdym razem robi to prawidłowo.
Fragment filmu: 1:33
Co się dzieje, gdy roztwór jest za mocny, a co gdy za słaby?
Za mocny roztwór oznacza:
- niepotrzebnie wyższe zużycie detergentu i wyższe koszty,
- nadmiar piany,
- trudniejsze spłukiwanie powierzchni, które trzeba spłukać po myciu, a więc więcej wody,
- widoczne osady i smugi,
- w niektórych przypadkach szkodę dla powierzchni z delikatnego materiału.
Za słaby roztwór, nawet przygotowany z dobrze dobranego koncentratu, może nie usunąć zabrudzenia. Wtedy trzeba powtórzyć całe mycie, a to kolejna porcja detergentu, wody i czasu. Czyli koszty rosną, zamiast spadać.
Fragment filmu: 2:27
Ile kosztuje dozowanie na oko? Policzmy 100 ml
Ktoś zapyta: co zmieni dodatkowe 100 ml? Policzmy.
- Zamiast 200 ml pracownik nalewa 300 ml. To 100 ml różnicy.
- Jeśli przygotuje 10 takich wiader dziennie, to dodatkowy litr koncentratu dziennie.
- Przy 20 dniach pracy robi się z tego 20 litrów koncentratu więcej, przy tym samym poziomie mycia.
Dlatego przy koncentratach nie interesuje mnie wyłącznie cena jednego kanistra. Interesuje mnie przede wszystkim to, ile gotowego, skutecznego roztworu roboczego rzeczywiście z niego przygotuję.
Można pilnować pracownika, żeby korzystał z naczynia z podziałką. Można mu na każdym kroku przypominać proporcje. Można sprawdzać, czy przygotowuje roztwór prawidłowo, i patrzeć, jak podnosi ciężki dziesięcio-, a nierzadko dwudziestolitrowy kanister, żeby odlać koncentrat do miarki. Ale znaczną część tego procesu można po prostu zautomatyzować.
Fragment filmu: 3:19
Jak działa mieszalnik chemii ze zwężką Venturiego?
Automatyczny mieszalnik skoncentrowanych środków myjących działa dzięki ciśnieniu wody i nie wymaga zasilania elektrycznego.
- Woda pod ciśnieniem wpływa do mieszalnika.
- Przepływając przez zwężkę Venturiego, wytwarza podciśnienie.
- Podciśnienie zasysa koncentrat z kanistra i miesza go z wodą.
- Na wyjściu jest prawidłowo przygotowany roztwór roboczy.
O tym, ile koncentratu zostanie zassane, decydują kolorowe dysze. Każda ma otwór o określonej średnicy: im większy otwór, tym więcej koncentratu mieszalnik pobierze z kanistra w tym samym czasie.
Mieszalnik ELIT pozwala podłączyć do czterech różnych koncentratów, a każdy ma własny wężyk zasysający i własną dyszę. Pracownik wybiera numer na pokrętle, naciska przycisk i przygotowuje roztwór. Model ma 18 wariantów rozcieńczenia.
Fragment filmu: 4:16
Jak skonfigurować system dozowania chemii?
Nie wystarczy kupić mieszalnik, przykręcić go do ściany, podłączyć do wody i uznać, że wszystko jest załatwione. Urządzenie trzeba prawidłowo ustawić:
- ustalić, jakie stężenie ma mieć roztwór każdego preparatu,
- sprawdzić ciśnienie wody i dobrać do niego dyszę,
- uwzględnić lepkość koncentratu i stan wężyków,
- po uruchomieniu skontrolować rzeczywisty pobór środka i sprawdzić, czy roztwór ma dokładnie to stężenie, którego oczekiwaliśmy.
Mieszalnik eliminuje błędy pracownika dopiero wtedy, kiedy wcześniej sam został prawidłowo ustawiony.
Fragment filmu: 5:23
Gdzie zamontować stację dozującą i jakie warunki musi spełniać woda?
Na niedużym obiekcie zwykle wystarcza jeden mieszalnik, montowany tam, gdzie jest źródło wody: w pomieszczeniu gospodarczym, łazience albo myjni. Najlepsze miejsce to takie, z którego pracownik ma podobną odległość do każdego pomieszczenia, w którym myje. Duże obiekty wymagają kilku mieszalników.
Przed montażem sprawdzamy parametry wody: ciśnienie i temperaturę. Jeśli są w normie, technik montuje urządzenie, podłącza wybrane koncentraty z ustalonymi stężeniami, sprawdza dozowanie i pokazuje pracownikom, jak z niego korzystać.
Parametry dla tego modelu:
| parametr | wartość |
|---|---|
| zalecane ciśnienie wody | 2,5–3 bar |
| maksymalna temperatura wody | 60°C |
| zalecana wysokość montażu | ok. 1,5 m nad posadzką |
Szczególnie ważne jest stabilne ciśnienie, bo to ono bezpośrednio wpływa na prawidłowe zasysanie koncentratu.
Sam mieszalnik to jeszcze nie wszystko. Kanistry też trzeba zorganizować, dlatego mamy w ofercie półki ze stali nierdzewnej na kanistry. Kanistry nie stoją na mokrej posadzce, łatwiej utrzymać czystość podłogi wokół chemii, mają stałe miejsce, a ryzyko przewrócenia pełnego kanistra spada do minimum. W części pomieszczeń, na przykład tam, gdzie produkuje się żywność, jest to po prostu wymagane.
Fragment filmu: 6:01
Jakie są zalety automatycznego dozowania?
- Powtarzalne stężenie robocze, bez względu na to, kto akurat przygotowuje roztwór.
- Koniec ręcznego nadzorowania i przeliczania proporcji, czyli oszczędność czasu i pieniędzy.
- Minimalny kontakt z koncentratem, a więc większe bezpieczeństwo personelu.
- Łatwiejsza kontrola zużycia chemii.
- Szybsze i prostsze wdrożenie nowego pracownika do zadań związanych z utrzymaniem czystości.
Fragment filmu: 7:40
Czego mieszalnik nie zastąpi?
Mieszalnik nie zastąpi prawidłowo dobranego preparatu. Nie zastąpi planu higieny. Nie zastąpi też szkolenia pracowników z dobrych praktyk higienicznych. Wydatnie poprawi za to procedury przygotowania profesjonalnych środków myjących. Jeśli porządkujesz dokumentację higieny w zakładzie, zacznij od tekstu System HACCP w gastronomii krok po kroku.
Fragment filmu: 8:09
Podsumowanie
Koncentrat daje realne korzyści tylko wtedy, kiedy jest prawidłowo dozowany. Nalewany na oko bardzo szybko wymyka się spod kontroli, a razem z nim koszty. Ręczne przygotowanie roztworu jest możliwe, ale składa się z wielu etapów, które w praktyce najczęściej się pomija. Mieszalnik ten proces upraszcza, ujednolica i ogranicza ryzyko błędu pracownika.
Mieszalnik można u nas kupić, a w zależności od warunków współpracy może być również przekazany do bezpłatnego użytkowania.
Chcesz sprawdzić, czy taki system dozowania ma sens w twoim zakładzie? Przeanalizujemy sposób pracy i podpowiemy, jak najlepiej zorganizować dozowanie chemii. Zadzwoń: 12 642 95 95 albo napisz: biuro@elit.com.pl.
Najczęstsze pytania o dozowanie chemii
Jak obliczyć, ile koncentratu dodać do wody? Stężenie w procentach mnożysz przez objętość roztworu. Przy stężeniu 2% na 10 litrów roztworu to 200 ml koncentratu, przy 4% to 400 ml. Właściwe stężenie podaje etykieta, karta techniczna albo plan higieny. Jeśli producent podaje dozowanie w ml na litr, 10 ml na litr to 1%.
Co się stanie, jeśli roztwór roboczy jest za mocny? Rośnie zużycie detergentu i koszt, pojawia się nadmiar piany, powierzchnie trudniej spłukać i zużywa się więcej wody, zostają osady i smugi, a delikatne powierzchnie mogą się uszkodzić.
Co się stanie, jeśli roztwór roboczy jest za słaby? Zabrudzenie może nie zejść i trzeba powtórzyć całe mycie, czyli zużyć dodatkowo detergent, wodę i czas.
Jak działa mieszalnik chemii ze zwężką Venturiego? Woda pod ciśnieniem przepływa przez zwężkę Venturiego i wytwarza podciśnienie, które zasysa koncentrat z kanistra i miesza go z wodą. Ilość zasysanego koncentratu zależy od średnicy otworu w dyszy.
Czy mieszalnik chemii potrzebuje prądu? Nie. Działa wyłącznie dzięki ciśnieniu wody.
Jakie warunki musi spełniać instalacja? Dla mieszalnika ELIT zalecane ciśnienie wody to 2,5–3 bar, temperatura wody do 60°C, a montaż na wysokości około 1,5 m nad posadzką. Najważniejsze jest stabilne ciśnienie.
Czy mieszalnik zastąpi plan higieny? Nie. Nie zastąpi też właściwie dobranego preparatu ani szkolenia pracowników. Porządkuje natomiast samo przygotowanie roztworów roboczych.
Ile kosztuje mieszalnik? Mieszalnik można kupić, a w zależności od warunków współpracy może być przekazany do bezpłatnego użytkowania. Szczegóły ustalamy po analizie sposobu pracy w zakładzie.
Więcej krótkich filmów o stosowaniu preparatów ELIT: playlista „Ślimak radzi”.